Budownictwo ludowe na Broumovszczyznie

W regionie Teplic i Kotliny Broumovskiej już od połowy XIII wieku osiedlali się koloniści w większości z Turyngii, którzy przynieśli z sobą specyficzny typ zabudowy osiedleńczej znany jako „dworkowe gospodarstwo frankońskie“. Stąd wioski w całym regionie Broumovskim są odzwierciedleniem typu i zabudowy kolonizacyjnej, wznosząc się wzdłuż potoków na zboczach gór i lasów.

Charakterystyczną specjalnością architektoniczną Broumovszczyzny jest klasycystyczne gospodarstwo dworkowe. Wiejski dom klasycystyczny powstał pod wpływem zabudowy i przebudowy miasta Broumov w stylu klasycystycznym. Na terenach wiejskich wprowadzano go już od lat dwudziestych XIX wieku a zwłaszcza w latach 1850–1870.

Dekoracja fasad nie różni się na domach mieszkalnych i gospodarczych. Detale architektoniczne tworzone są ze sztukaterii, uzupełniającej podstawowy podział fasad lizenami, gzymsami, „ślepymi arkadami“ i pilastrami. Elementami szczytów zorientowanych do drogi są tablice upamiętniające założenie gospodarstwa, kamienne figury świętych  a we wnękach podobizny świętych patronów. Klasycystyczne pilastry na szczytach z reguły są zakończone głowicami.

Charakterystyczne są portale wejściowe umieszczone w łukowatych zagłębieniach. Po bokach znajdują się nisze z siedziskami, wyciosane z piaskowca. Zworniki portali wejściowych w większości są datowane i oznakowane monogramem właściciela oraz numerem porządkowym domu. Cechą charakterystyczną jest buda dla psa, obudowana płytami z piaskowca z dekoracją reliefową domku. Tynki na budynkach są kolorowe, najczęściej dwubarwne – żółte i białe. Kolorowe są także stylowe klasycystyczne drzwi wejściowe do domu. Chlewy i stajnie były częścią domu mieszkalnego. Spichlerze i stodoły tworzyły obejście podwórza  często uzupełnione domami „na dożywocie“, których częścią były niekiedy i spichlerze. Piwnice czasami budowano poza domem, częściej jednak stanowiły część domu.

Bramy wejściowe do gospodarstw niekiedy bywały przejazdem w domu „na dożywocie“ a czasami samodzielne. Niekiedy zdobiono je bogatą dekoracją rzeźbiarską.


Znajdź na mapie:

Kontakty:

Budownictwo ludowe na Broumovszczyznie
Broumovsko


Podziel się na:

Aktualnie:



Partnerzy projektuprzegląd partnerów >